|
i- trj mbv. su (de él/ella); ser/estar. -icha ñphrg. como, forma, manera. -ichagua tipo s; dos tipos de carne mokôichagua so'o. -ietereirasa exs. emadamente adv iguýpe abajo adv iguýpe planta baja s. ijapysa'ÿva sordo s.j ikatéva distinguido s.j ikatu mba’e quizás ñj ikatu mba'e tal vez ñj puede ser quizás ñj quizás ñj ikatu mba'e ikatúrô según, si se puede ñt ikatúva capaz s.j ikatúva posibilidad s. ikatu'ÿva imposible s.j ikatypyryva héroe s. ike ñt acceder, entrar, ingresar. iko ñt abatar; acaecer; funcionar, andar; suceder, ocurrir; vivir. ikuaa conocer a; cherory roikuaa rehe encantado de conocerle ñj ikuaái ñt conocer, saber. ikuaauka alertar ñt ikutu arponear ñt imbytépe en medio de ñj ime estar (estado, localización, ubicación de persona), encontrarse (en un lugar) ikatu'yva ojeheja imprescindible s.j -ina -ando, -endo: gerundio (aæagua puku - presente imperfecto): Akaruaína Estoy comiendo. ingle inglés s. inimbo hilo s. iñarandúva inteligente, sabio s.j iñe'êngatúva charlatán, pesadamente adv ipahápe finalmente adv por fin ñj ipapa ñt contar (números), aipapa che viru cuento mi dinero iparáva multicolor, camuflado s.j ipe'a abrir ñt ipituváva incapaz s.j ipo'a vai mala suerte ñj ipo'a'ÿva desgraciado s.j ipochy reíva nervioso s.j ipochyvai es violento ñj
|
iporâ correcto, está bien, es hermoso/a s.j iporâitereiva de lujo ñj iporâiteve tanto mejor ñj iporâva esbelto s.j iporâva ventaja s. iporâve mejor s.j iporâveva el mejor ñj iporâvo elagir ñt iporu arrendar ñt iporu emplear ñt ipota intención s. ipotîva pulcro s.j ipukuhápe a la larga adv ipukukue jave a lo largo de fr ipy'a tarováva desesperado s.j ipya'éva ligeramente adv ipy'hatava severo s.j ipyhy asir ñt ipyte ñt chupar. ipytupáva ahogado. ipytyvö ñt ayudar, apoyar, asistir. (aireal: i + verb: ai-, rei-, oi-, jai-/ñai-, roi-, , pei- , oi-; aipytyvö che sýpe ayudo a mamá. irû amigo s; compañero; socio s. irundypaha cuadragésimo. isambyhy guiar; guío, aisambyhy; guías, reisambyhy; guía, oisambyhy; guiamos ñaisambyhy; guiamos v exc roisambyhy; guiáis peisambyhy; guían oisambyhy. ita tr piedra. itahai tr tiza. itaju tr oro. itamembe tr estaño. itapurenda tr campanario. itasakangusu tr cristal. ite -ite en particular ñj ity abatir ñt hechar; ity volcar. ivaiete ¡que horro!r ñj ivaihápe desgraciadamente adv ivaipa, mbyaipa, osoropa. ajado s.j
|
|
Kóva peteî ñe’êryru’i oñemomorâva py{ÿiete, ha nderejuhúiramo ipype ñe’ê rehekáva, orerenói térâ ehai oréve. Este es un glosario que es mejorado frecuentemente, y si no encuentra en él la palabra que busca, llámenos o escríbanos. (21.05.97 - 10.07.25)
|